Công Văn 7269/CT-QLTT: Hướng Dẫn Lập Bảng Kê Mua Thủy Sản Không Có Hóa Đơn

Ngày 09/10/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 7269/CT-QLTT. Công văn này trả lời kiến nghị của VCCI. Nội dung tập trung vào vướng mắc của cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống.

Theo phản ánh, các hộ chủ tàu đánh bắt cá thường không ký xác nhận bán cá. Họ lo ngại doanh số bán cá vượt quá quy định sẽ phải nộp thuế. Vì vậy, họ từ chối nhận tiền chuyển khoản. Trong khi đó, cơ sở sản xuất cần chứng từ chứng minh việc thu mua nguyên liệu.

Trước tình hình đó, Cục Thuế đã có hướng dẫn cụ thể. Điểm mấu chốt là sử dụng Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ không có hóa đơn (Mẫu 02/TNDN) để hợp thức hóa chi phí mua nguyên liệu.

Bảng kê 02/TNDN là gì?

Theo quy định mới, mẫu bảng kê hiện hành là Mẫu 02/TNDN. Mẫu này ban hành kèm theo Thông tư 20/2026/TT-BTC. Mẫu 02/TNDN thay thế cho Mẫu 01/TNDN trước đây.

Bảng kê này là chứng từ quan trọng để hợp thức hóa chi phí được trừ khi tính thuế TNDN. Nó được sử dụng khi doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ từ cá nhân, hộ kinh doanh không thuộc diện phải xuất hóa đơn.

Đối với cơ sở sản xuất nước mắm, bảng kê này giúp chứng minh chi phí mua cá, muối và các nguyên liệu khác. Nguồn hàng này thường đến từ ngư dân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ.

Trường hợp nào được lập bảng kê 02/TNDN?

Không phải mọi trường hợp mua hàng không có hóa đơn đều được lập bảng kê. Theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp được lập bảng kê trong các trường hợp sau:

• Mua sản phẩm nông, lâm, thủy sản của người sản xuất, đánh bắt trực tiếp bán ra
• Mua sản phẩm thủ công làm từ đay, cói, tre, nứa, lá, song, mây, rơm, vỏ dừa, sọ dừa
• Mua phế liệu của người trực tiếp thu nhặt
• Mua đồ dùng, tài sản của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp bán ra
• Mua hàng hóa, dịch vụ của cá nhân, hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế GTGT

Bảng kê 02/TNDN có cần người bán ký xác nhận không?

Đây chính là điểm mấu chốt mà Công văn 7269/CT-QLTT giải đáp. Theo hướng dẫn của Cục Thuế, bảng kê không yêu cầu người bán phải ký xác nhận.

Cụ thể, theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, hồ sơ để khoản chi được tính vào chi phí được trừ gồm hai phần. Thứ nhất là chứng từ chi trả tiền cho người bán. Thứ hai là Bảng kê thu mua hàng hóa, dịch vụ theo Mẫu 02/TNDN.

Bảng kê này do người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký và chịu trách nhiệm. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp tự chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của các thông tin trên bảng kê.

Điều kiện thanh toán để được tính vào chi phí

Một điểm quan trọng khác mà doanh nghiệp cần lưu ý là điều kiện thanh toán. Theo quy định, giá trị mua hàng hóa, dịch vụ trong ngày của từng hộ, cá nhân từ 05 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt.

Quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch của giao dịch. Đồng thời, đáp ứng điều kiện tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

Đối với các giao dịch có giá trị dưới 05 triệu đồng, doanh nghiệp có thể thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, vẫn phải lập bảng kê đầy đủ.

Hướng dẫn lập bảng kê 02/TNDN

Để lập bảng kê 02/TNDN đúng quy định, doanh nghiệp cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Tải mẫu bảng kê

Doanh nghiệp tải mẫu 02/TNDN theo Thông tư 20/2026/TT-BTC. Mẫu này có sẵn dưới dạng file Excel và Word.

Bước 2: Điền thông tin doanh nghiệp

Điền đầy đủ thông tin về doanh nghiệp. Bao gồm tên doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ, số điện thoại và địa chỉ nơi tổ chức thu mua.

Bước 3: Ghi thông tin người bán

Ghi rõ tên người bán, số căn cước công dân, số điện thoại (nếu có) và địa chỉ. Đối với ngư dân, có thể ghi thông tin tàu cá và địa điểm đánh bắt.

Bước 4: Ghi thông tin hàng hóa

Ghi rõ tên hàng hóa như cá, muối. Ghi số lượng, trọng lượng, đơn giá và tổng giá thanh toán cho từng lần mua hàng.

Bước 5: Ký và đóng dấu

Người lập bảng kê ký và ghi rõ họ tên. Người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp ký tên và đóng dấu.

Những lưu ý quan trọng khi lập bảng kê

Để tránh những rủi ro không đáng có, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm sau:

• Lập riêng cho từng trạm thu mua: Nếu doanh nghiệp có nhiều trạm thu mua ở các địa điểm khác nhau, từng trạm phải lập bảng kê riêng. Doanh nghiệp mẹ lập bảng kê tổng hợp chung.
• Chịu trách nhiệm về tính chính xác: Người lập bảng kê và người ký phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và trung thực của bảng kê.
• Giá mua không cao hơn giá thị trường: Trường hợp giá mua trong bảng kê cao hơn giá thị trường tại thời điểm mua, cơ quan thuế sẽ khấu trừ theo giá thị trường.
• Lưu trữ đầy đủ chứng từ: Doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ bảng kê, chứng từ thanh toán và các tài liệu liên quan để phục vụ kiểm tra khi cần thiết.

Kết luận

Công văn 7269/CT-QLTT của Cục Thuế đã tháo gỡ một vướng mắc lớn cho các cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống. Công văn cũng hỗ trợ doanh nghiệp thu mua thủy sản.

Việc cho phép lập bảng kê 02/TNDN mà không cần người bán ký xác nhận giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc hợp thức hóa chi phí. Điều này đặc biệt hữu ích khi mua nguyên liệu từ ngư dân.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc miễn chữ ký người bán đi kèm với trách nhiệm cao hơn của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải đảm bảo tính chính xác và trung thực của thông tin.

Nếu doanh nghiệp còn bất kỳ thắc mắc nào về việc lập bảng kê 02/TNDN hoặc các quy định thuế liên quan, hãy liên hệ với Kế Toán Trịnh Kiểu để được tư vấn cụ thể.